Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Sociaal Domein
Het sociaal domein wordt met name gekenmerkt door een groot aantal open eind regelingen. Zo zijn er onder andere open eind regelingen bij de WMO, Jeugdzorg en collectief vervoer. Bij open eind regelingen is er sprake van een wettelijk recht, waarop een gerechtigde zich kan beroepen. De gemeente staat hierbij dan met name financieel aan de lat. In de komende jaren voorzien we een stijging van de kosten. Dit in afwachting van de uitkomsten van de hervormingsagenda, hetgeen nog steeds onzeker is. Ten opzichte van de begroting 2026 wordt vanaf 2027 een structurele kostenstijging verwacht van 4 miljoen euro. Dit betekent in het gepresenteerde dekkingsplan een totale stijging van € 16 mln (4 jaar * € 4 mln). Dit risico is voor 50% meegenomen.

Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij (ZEH)
De dividendontvangsten vanuit de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij dragen positief bij aan de financiële positie van de gemeente. In de begroting wordt structureel uitgegaan van een uitkering van 75% van het dividend, conform het provinciale kader. Daarbij wordt gerekend met een jaarlijks dividendbedrag van € 3,4 miljoen. Tegelijkertijd bestaat onzekerheid over de daadwerkelijke uitkering van het dividend, aangezien dit afhankelijk is van besluitvorming door de aandeelhouders. Om deze onzekerheid te ondervangen, is in het weerstandsvermogen een risico opgenomen. Dit risico is gebaseerd op 75% van € 3,4 miljoen over een periode van vier jaar, waarbij rekening wordt gehouden met een kans van 50% dat de geraamde dividendontvangsten niet worden gerealiseerd.

Perkpolder
De gemeente is voor 100% aandeelhouder van Perkpolder Beheer B.V.. In de afgelopen jaren hebben binnen de vennootschap diverse transacties plaatsgevonden, waardoor de financiële positie is gewijzigd.
Het maximaal ingeschatte financiële risico bedraagt momenteel circa € 12 miljoen. Uitgaande van een slagingspercentage van 75% resteert een risicopercentage van 25%. Het project bevindt zich inmiddels in een verder gevorderde ontwikkelingsfase en er zijn contractuele afspraken vastgelegd. Naar verwachting zal het risico verder afnemen naarmate de benodigde vergunningen worden verkregen.
Voor de bepaling van het risico in het weerstandsvermogen is uitgegaan van de huidige boekwaarde, vermenigvuldigd met de ingeschatte risicofactor.

Verbonden Partijen
De bijdragen aan onze verbonden partijen zijn de afgelopen jaren opgelopen. Ook hebben diverse verbonden partijen reeds reserves moeten inzetten om ondanks hogere bijdragen van gemeenten, hun tekorten te kunnen dekken. De laatste jaren zien we dat de gevraagde bijdragen veelal de VZG-norm overschrijden. Ook zijn er bij diverse verbonden partijen (nog niet vastgestelde) begrotingswijzigingen in opmaak. Hierbij worden hogere bijdragen van de gemeenten gevraagd. Gezien het structurele effect wordt de kans * impact relatief hoog ingeschat. (50% van het totaal begrotingen 2026)

Projecten
In de afgelopen periode is zowel het aantal als de omvang van de gemeentelijke projecten toegenomen. Het betreft onder andere projecten zoals de nieuwbouw van het Reynaertcollege, de verbouwing van Den Dullaert, Groote Kreek II, de flexibele opvang Spoorweg, de haven van Walsoorden en het project Tussengebied. Deze projecten brengen uiteenlopende risico’s met zich mee, zoals aanbestedingsrisico’s, milieuvraagstukken, vergunningstrajecten, subsidierisico's en ontwikkelingen op het gebied van rente en inflatie. Voor de lopende investeringen is uitgegaan van prijspeil 2025. Dit vormt een aanvullend risico, aangezien prijsontwikkelingen in de komende jaren kunnen afwijken van deze uitgangspunten. Het risico wordt geschat op 10% van de boekwaarde van de investeringen/projecten.

Diverse (overige) bedrijfsrisico's, zoals: PFAS/PFOS, klimaat/duurzaamheid, geo-politiek, disbalans uitvoering (wettelijke) taken en capaciteit, cyberrisico's, etc.